PHÂN TÍCH | Đạo Luật “One Big Beautiful Bill Act” Của Trump Mang Lại Sự Ổn Định Cho Ngành Hydro Hoa Kỳ — Nhưng Năng Lượng Xanh Sẽ Đến Từ Đâu?
Việc thông qua đạo luật One Big Beautiful Bill Act (OBBBA) vào 4/7/2025 đã mang đến sự rõ ràng mà ngành công nghiệp hydro Hoa Kỳ mong đợi từ lâu. Bản cuối cùng ít gây tổn hại hơn đối với sản xuất hydro sạch so với dự thảo ban đầu. Tuy nhiên, đạo luật này vẫn kém hỗ trợ hơn nhiều so với Đạo luật Giảm Lạm Phát (IRA) trước đây, và tạo ra những thách thức mới trong việc đảm bảo nguồn điện không phát thải carbon.
Sự Ổn Định Một Phần Cho Hydro
OBBBA vẫn giữ tín dụng thuế 45Q trị giá 85 USD/tấn CO₂ được thu giữ và lưu trữ, đồng thời không còn phân biệt giữa tăng cường khai thác dầu (EOR) và lưu trữ vĩnh viễn. Điều này tạo động lực ổn định cho các dự án hydro xanh lam (sử dụng khí tự nhiên và công nghệ CCS).
Đối với hydro xanh, mức tín dụng sản xuất dưới IRA đã bị cắt giảm đáng kể. Điều kiện hưởng ưu đãi cũng được siết chặt hơn, khiến các dự án điện phân phải đối mặt với nhiều khó khăn tài chính và tiến độ chậm hơn dự kiến.
Cạnh Tranh Nguồn Năng Lượng Sạch
Thách thức lớn nhất là nguồn điện sạch để vận hành các nhà máy điện phân hydro. Trong khi ngành hydro kỳ vọng OBBBA sẽ mở rộng hỗ trợ năng lượng tái tạo, đạo luật này lại ít ưu đãi hơn cho điện gió, điện mặt trời và lưu trữ so với IRA.
Nhu cầu điện sạch tăng vọt từ các trung tâm dữ liệu phục vụ AI và dịch vụ đám mây đang khiến nguồn cung điện tái tạo trở nên khan hiếm. Các công ty công nghệ lớn đã ký hợp đồng mua phần lớn công suất năng lượng tái tạo, khiến các dự án hydro khó đảm bảo nguồn điện dài hạn với giá cạnh tranh.
Hạn Chế Hạ Tầng Lưới Điện
Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu không đầu tư lớn vào hạ tầng lưới điện và truyền tải, ngay cả những dự án năng lượng tái tạo hiện có cũng khó kết nối với nhà máy điện phân. Bộ Năng lượng Hoa Kỳ (DOE) công bố khoản hỗ trợ hạn chế cho các đường dây truyền tải cao thế và cải cách thủ tục cấp phép yếu hơn dự kiến.
Tác Động Thị Trường
-
Hydro xanh lam có thể chiếm ưu thế trong ngắn hạn nhờ tín dụng 45Q ổn định và chi phí thấp hơn.
-
Hydro xanh đối mặt với khó khăn về tài chính và nguồn điện, buộc phải trì hoãn quyết định đầu tư hoặc đặt nhà máy gần nguồn năng lượng tái tạo.
-
Xuất khẩu hydro sang châu Âu và châu Á có thể giảm tốc, nhường vị trí dẫn đầu toàn cầu cho các khu vực có chính sách hỗ trợ mạnh hơn.
Phản Ứng Từ Ngành Công Nghiệp
Anne-Sophie Corbeau từ Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu (Columbia University) nhận định:
“Đạo luật này loại bỏ một số bất ổn lớn, nhưng không đủ để thúc đẩy đầu tư quy mô lớn vào hydro xanh. Hoa Kỳ có nguy cơ trở thành quốc gia dẫn đầu về hydro xanh lam nhưng tụt hậu trong lĩnh vực hydro tái tạo.”
Drake Hernandez của Viện Chính sách Hydro bổ sung:
“Các nhà sản xuất hydro sẽ phải cạnh tranh trực tiếp với trung tâm dữ liệu và mạng lưới sạc xe điện để có được nguồn điện sạch. Nếu không có hành động bổ sung, hydro xanh có thể chỉ chiếm thị phần nhỏ cho đến tận những năm 2030.”
Triển Vọng
Mặc dù OBBBA mang lại sự rõ ràng cho nhà đầu tư, việc cắt giảm hỗ trợ liên bang và cạnh tranh khốc liệt về điện sạch có thể hạn chế tham vọng trở thành quốc gia dẫn đầu về hydro sạch của Hoa Kỳ. Giới quan sát dự đoán xu hướng hợp tác và sáp nhập trong ngành để giành được nguồn điện không phát thải và phát triển mô hình hydro lai xanh lam – xanh lá nhằm duy trì lợi thế cạnh tranh.
