Lãnh đạo toàn cầu tăng tốc phát triển hydro: Động thái mới từ Malaysia, Nhật Bản, Mỹ, Philippines và các nước (Tháng 8/2026)

Lãnh đạo toàn cầu tăng tốc phát triển hydro: Động thái mới từ Malaysia, Nhật Bản, Mỹ, Philippines và các nước (Tháng 8/2026)

Ngày 08 tháng 08 năm 2026
Annie Nguyễn

Mở đầu

Bức tranh năng lượng hydro toàn cầu đang bước vào một giai đoạn chuyển mình quan trọng, vượt ra khỏi các dự án thí điểm và chiến lược quốc gia để tiến tới các hành động chính sách cụ thể, quan hệ đối tác xuyên biên giới và phát triển cơ sở hạ tầng thực tế. Khi áp lực phải khử carbon trong các ngành công nghiệp và đạt được độc lập năng lượng ngày càng tăng, các nhà lãnh đạo cấp cao từ châu Á, Bắc Mỹ, châu Âu và châu Phi đang đặt hydro vào trung tâm các chương trình nghị sự về kinh tế và năng lượng. Từ việc ký các đạo luật mang tính bước ngoặt và khởi động các sáng kiến tạo cầu, đến cấp phép thăm dò và xây dựng liên minh chiến lược, những động thái cấp cao này báo hiệu một sự chuyển dịch mang tính quyết định hướng tới một nền kinh tế hydro khả thi hơn về mặt thương mại và hội nhập toàn cầu hơn. Bài viết này cung cấp một cập nhật toàn diện về các hoạt động và phát biểu mới nhất liên quan đến hydro từ các nguyên thủ quốc gia và lãnh đạo chính phủ trên khắp thế giới.

1. Malaysia: Thủ tướng Anwar Ibrahim thúc đẩy chuyển đổi năng lượng và phát triển hạ tầng

Thủ tướng Malaysia, Datuk Seri Anwar Ibrahim, đã tái khẳng định cam kết của chính phủ đối với hydro như một nền tảng trong chương trình nghị sự năng lượng quốc gia thông qua các bài phát biểu và phát triển chiến lược.

• Định hướng chính sách và phát biểu: Tại Hội nghị Chuyển dịch Năng lượng TNB 2026 (ETCON 2026), Thủ tướng Anwar nhấn mạnh sự cần thiết then chốt để Malaysia chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang hydro và xe điện (EV). Ông cảnh báo về nguy cơ tụt hậu nếu không làm chủ được các công nghệ này. Ông cũng dự kiến sẽ có bài phát biểu quan trọng tại Energy Asia 2025, một diễn đàn năng lượng khu vực lớn.

• Hợp tác chiến lược với Ấn Độ: Trong cuộc gặp song phương với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vào tháng 2/2026, hai nhà lãnh đạo đã ghi nhận những tiến bộ đáng kể của các công ty Malaysia như Petronas và Gentari trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và hydro xanh tại Ấn Độ, đồng thời nhấn mạnh tiềm năng hợp tác sâu rộng hơn nữa.

• Thúc đẩy hạ tầng cụ thể: Thủ tướng Anwar thông báo rằng Giai đoạn 1 của Trung tâm Hydro cho dự án Vận tải Tự động Nhanh (ART) tại Sarawak dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026. Dự án này là một thành phần quan trọng trong Lộ trình Chuyển đổi Năng lượng Quốc gia (NETR) của Malaysia.

2. Nhật Bản: Thủ tướng Sanae Takaichi tiếp nhận đề xuất và khởi động sáng kiến tạo cầu

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã có những bước đi cụ thể để thúc đẩy xã hội hydro, tập trung vào cả chính sách và phát triển thị trường.

• Tiếp nhận đề xuất chính sách: Ngày 28/5/2026, Thủ tướng Takaichi đã tiếp nhận đề xuất chính sách chính thức từ Hiệp hội Hydro Nhật Bản (JH2A) và Lực lượng Đặc nhiệm Thúc đẩy Xã hội Hydro của Đảng Dân chủ Tự do (LDP). Đề xuất nhấn mạnh vai trò của hydro trong việc tăng cường an ninh năng lượng, năng lực cạnh tranh công nghiệp và đạt được mục tiêu trung hòa carbon.

• Khởi động "Tuyên bố Thu mua 1% Hydro": Sau cuộc họp này, JH2A đã khởi động một sáng kiến mới nhằm mở rộng nhu cầu hydro. Theo tuyên bố này, các tổ chức thành viên cam kết sử dụng hydro hoặc nhiên liệu liên quan cho 1% hoạt động thu mua của họ trong ba lĩnh vực chính: "vận tải", "nhiên liệu" và "nguyên liệu thô". Sáng kiến này được kỳ vọng sẽ giúp thiết lập chuỗi giá trị hydro bền vững tại Nhật Bản.

3. Mỹ (Bang California): Thống đốc Gavin Newsom ký đạo luật mở rộng vai trò của hydro tái tạo

Thống đốc California Gavin Newsom đã củng cố vai trò tiên phong của bang trong lĩnh vực năng lượng sạch với một đạo luật mới.

• Ký SB 1350 thành luật: Vào ngày 29/6/2026, Thống đốc Newsom đã ký Dự luật Thượng viện SB 1350 thành luật, có hiệu lực ngay lập tức. Dự luật yêu cầu Ủy ban Năng lượng California công nhận các tuabin hydro tái tạo trong khuôn khổ Tiêu chuẩn Danh mục Năng lượng Tái tạo (RPS) của bang.

• Ý nghĩa chiến lược: Động thái này tạo ra tín hiệu thị trường dài hạn, thúc đẩy đầu tư vào sản xuất và cơ sở hạ tầng hydro tái tạo. Thượng nghị sĩ Jerry McNerney, tác giả dự luật, tuyên bố: "Chúng ta sẽ không đạt được 100% năng lượng tái tạo vào năm 2045 nếu chỉ dựa vào các nguồn đó. SB 1350 bổ sung hydro xanh vào hỗn hợp này". Bang cũng đang sử dụng chương trình Cap-and-Invest để tài trợ cho cơ sở hạ tầng hydro và xe tải chạy pin nhiên liệu.

4. Philippines: Tổng thống Marcos cấp phép thăm dò hydro tự nhiên

Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. đang thúc đẩy chiến lược đa dạng hóa năng lượng bằng cách khai thác nguồn hydro tự nhiên trong nước.

• Ký Hợp đồng Dịch vụ số 92: Vào tháng 7/2026, Tổng thống Marcos đã phê duyệt Hợp đồng Dịch vụ (SC) số 92, cấp quyền độc quyền cho công ty Koloma Inc. của Mỹ thăm dò hydro tự nhiên tại phía tây tỉnh Zambales.

• Mở rộng thăm dò: Đây là hợp đồng thứ ba được cấp cho Koloma, mở rộng tổng diện tích thăm dò lên hơn 4.100 km vuông tại Trung Luzon và Tây Zambales, khu vực được đánh giá là một trong những nơi hứa hẹn nhất Đông Nam Á về hydro tự nhiên.

• Mục tiêu chiến lược: Bộ trưởng Năng lượng Sharon Garin cho biết động thái này nhằm đa dạng hóa nguồn năng lượng và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu. Nếu phát hiện mỏ có giá trị thương mại, hydro tự nhiên có thể trở thành một phần quan trọng trong cơ cấu năng lượng tương lai của Philippines.

5. Trung Quốc: Sức mạnh thị trường và chiến lược quốc gia

Mặc dù không ghi nhận phát biểu mới nhất nào từ các nhà lãnh đạo cấp cao trong chu kỳ tin tức gần đây, sự thống trị mang tính cấu trúc của Trung Quốc trong lĩnh vực hydro là rõ ràng và thường được nhắc đến trong các cuộc thảo luận chính sách toàn cầu:

• Quốc gia này chiếm 65% công suất sản xuất thiết bị điện phân toàn cầu.

• Đã xây dựng đường ống dẫn hydro dài 1.000 km.

• Hydro được lồng ghép trong Kế hoạch 5 năm quốc gia.
  Ba yếu tố này tạo ra một lợi thế hệ thống đang định hình lại thị trường và chuỗi cung ứng hydro toàn cầu.

6. Ấn Độ: Thủ tướng Modi và Chính phủ thúc đẩy mạnh mẽ Sứ mệnh Hydro Xanh Quốc gia

Thủ tướng Narendra Modi – Khởi động và khẳng định vị thế dẫn đầu về hydro trong lĩnh vực đường sắt

Thủ tướng Narendra Modi đã có những phát biểu và hành động cụ thể, đặc biệt là trong lĩnh vực giao thông vận tải, thể hiện tham vọng đưa Ấn Độ trở thành quốc gia đi đầu về công nghệ hydro.

• Khởi động chuyến tàu hydro đầu tiên: Ngày 17 tháng 7 năm 2026, Thủ tướng Modi đã khánh thành chuyến tàu chạy bằng hydro đầu tiên của Ấn Độ trên tuyến Jind-Sonipat, Haryana . Ông tự hào tuyên bố đây là đoàn tàu hydro mạnh nhất thế giới với hệ thống động lực 3.200 mã lực  và cũng là đoàn tàu hydro dài nhất thế giới với 10 toa xe .

• Tầm nhìn và lợi thế công nghệ: Thủ tướng Modi nhấn mạnh rằng công nghệ tàu hydro mới chỉ xuất hiện trên toàn cầu trong 7-8 năm qua và chỉ có 3-4 quốc gia vận hành, nhưng Ấn Độ đã sớm tham gia và tạo ra đột phá . Ông khẳng định: "Chuyến tàu hydro này là một ví dụ thành công của Make in India, do các kỹ sư Ấn Độ thiết kế và sản xuất" . Ông cũng so sánh rằng thế kỷ 21 sẽ là thế kỷ định nghĩa bởi giao thông đường sắt chạy bằng hydro .

• An ninh năng lượng: Ông cũng chỉ ra tầm quan trọng của chuyển dịch năng lượng trong bối cảnh địa chính trị, khi mà gần như 99% mạng lưới đường sắt Ấn Độ đã được điện khí hóa trong 12 năm qua, giúp đất nước không bị ảnh hưởng bởi khủng hoảng nguồn cung dầu diesel từ khu vực Hormuz .

Bộ trưởng và Chính phủ – Thúc đẩy chính sách và thu hút đầu tư

• Sứ mệnh Hydro Xanh Quốc gia: Được Thủ tướng Modi công bố vào năm 2021  và chính thức ra mắt năm 2023 với tổng ngân sách 19.744 crore rupee . Mục tiêu đầy tham vọng là đạt sản lượng 5 triệu tấn hydro xanh mỗi năm vào năm 2030, tạo ra 6 triệu việc làm, và thu hút đầu tư hơn 8.000 tỷ rupee .

• Cổng chứng nhận hydro xanh: Bộ trưởng Năng lượng Mới và Tái tạo, Shri Pralhad Joshi, đã ra mắt Cổng Chứng nhận Hydro Xanh Ấn Độ (Green Hydrogen Certification Portal of India - GHCI) nhằm tăng cường tính minh bạch và tuân thủ quy định .

• Hợp tác sản xuất thiết bị điện phân: Một động thái quan trọng là thỏa thuận hợp tác chiến lược giữa công ty Đức thyssenkrupp nucera và Tập đoàn Công nghiệp Nặng Bharat (BHEL) do chính phủ Ấn Độ sở hữu, nhằm sản xuất thiết bị điện phân kiềm tại Ấn Độ . Điều này sẽ giúp giảm phụ thuộc vào nhập khẩu và củng cố chuỗi cung ứng nội địa.

• Kích cầu và ứng dụng: Bộ trưởng Pralhad Joshi cũng cho biết các hợp đồng đã được trao cho các công ty để sản xuất 3.000 MW thiết bị điện phân/năm . Đồng thời, 12 dự án thí điểm cho 70 xe chạy hydro với kinh phí 410,77 crore rupee đã được phê duyệt . Các ngành công nghiệp như lọc dầu, phân bón và thép sẽ là những lĩnh vực tiêu thụ hydro xanh chính.

7. Indonesia: Tầm nhìn của Tổng thống Prabowo về tự chủ năng lượng

Mặc dù Tổng thống Prabowo Subianto chưa trực tiếp phát biểu tại các sự kiện hydro gần đây, chính phủ của ông đã thể hiện cam kết rõ ràng thông qua các hành động của các bộ trưởng, phù hợp với chương trình nghị sự quốc gia.

• Hydro là một phần của "Asta Cita": Bộ trưởng Năng lượng và Tài nguyên Khoáng sản Bahlil Lahadalia xác nhận phát triển hydro là một phần quan trọng trong Asta Cita (tám mục tiêu quốc gia) của Tổng thống Prabowo, phục vụ mục tiêu kép là độc lập năng lượng và công nghiệp hóa.

• Hệ sinh thái hydro quốc gia: Chính phủ đang tích cực xây dựng hệ sinh thái hydro quốc gia với 93 sáng kiến dự án trên khắp Indonesia, thu hút đầu tư lên tới 32 nghìn tỷ Rupiah. PLN (công ty điện lực quốc gia) đang vận hành 24 Nhà máy Hydro Xanh (GHP). Indonesia cũng đang hợp tác với Nhật Bản (JICA) để phát triển lộ trình song phương hướng tới xã hội hydro-ammoniac.

Brazil và Colombia – Động thái mới từ các nhà lãnh đạo Nam Mỹ

8. Brazil: Tổng thống Lula da Silva khẳng định vị thế siêu cường hydro xanh Nam Mỹ

Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva đã nhiều lần khẳng định tiềm năng vượt trội của Brazil và Nam Mỹ trong lĩnh vực hydro xanh, đồng thời thúc đẩy các động thái chính sách và thu hút đầu tư quốc tế.

• Tầm nhìn chiến lược cấp cao: Phát biểu tại cuộc họp thượng đỉnh CELAC- EU tại Brussels, Tổng thống Lula tuyên bố mạnh mẽ: "Phần nào của thế giới có thể sản xuất hydro xanh mà châu Âu cần? Chính xác là Nam Mỹ thân yêu của chúng ta." Ông nhấn mạnh đây là cơ hội vàng mà khu vực cần tận dụng để thu hút đầu tư và phát triển. Trong một cuộc phỏng vấn tại Manaus, ông tiếp tục khẳng định Brazil có tiềm năng rất lớn về hydro xanh cùng với năng lượng gió và mặt trời, đồng thời tuyên bố "Không quốc gia nào có thể cạnh tranh với Brazil trong quá trình chuyển đổi năng lượng này."

• Thu hút đầu tư quốc tế: Tại Hannover Messe 2026, sự kiện công nghiệp lớn nhất thế giới, Tổng thống Lula đã chứng kiến việc công bố các khoản đầu tư trị giá khoảng 2 tỷ euro vào hydro carbon thấp và các sản phẩm phái sinh tại Brazil, với sự tham gia của các tập đoàn như Siemens và Thyssenkrupp. Động thái này thể hiện tham vọng đưa Brazil trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng xanh toàn cầu.

• Hợp tác chiến lược với Colombia: Theo chỉ đạo của Tổng thống Lula và người đồng cấp Colombia Gustavo Petro, hai nước đã thông qua một Kế hoạch Hành động với 89 biện pháp cụ thể nhằm nâng quan hệ song phương lên tầm Đối tác Chiến lược. Một trong những trọng tâm là phát triển chung các dự án về hydro carbon thấp và công nghệ khử carbon, thể hiện sự dẫn đầu của hai nền kinh tế lớn Nam Mỹ trong việc định hình thị trường hydro khu vực.

9. Colombia: Tổng thống Gustavo Petro đẩy mạnh hydro xanh và hydro trắng với lộ trình quốc gia rõ ràng

Chính quyền của Tổng thống Gustavo Petro đã có những bước đi quyết liệt trong những ngày cuối nhiệm kỳ nhằm thiết lập một khung chính sách toàn diện cho hydro, hướng tới mục tiêu dài hạn đến năm 2031.

• Theo đuổi cả hydro xanh và hydro trắng: Tổng thống Petro đã trực tiếp thị sát dự án Coral, dự kiến trở thành nhà máy hydro xanh lớn nhất Nam Mỹ với công suất 800 tấn/năm tại Cartagena. Ông nhấn mạnh tiềm năng xuất khẩu hydro qua amoniac và sản xuất urê xanh cho nông nghiệp. Đồng thời, Bộ trưởng Năng lượng Edwin Palma, dưới sự chỉ đạo của Tổng thống, đã công bố dự thảo nghị định cho phép thăm dò và khai thác hydro trắng (tự nhiên), mở ra một hướng đi mới trong chiến lược năng lượng quốc gia.

• Phê duyệt lộ trình quốc gia (Conpes): Trong phiên họp cuối cùng trước khi kết thúc nhiệm kỳ, chính phủ đã thông qua Conpes về chính sách quốc gia hydro – một văn kiện quan trọng đặt ra 60 hành động với sự tham gia của 27 cơ quan nhà nước, vạch ra lộ trình phát triển hydro đến năm 2031 với ngân sách dự kiến 86.424 tỷ peso. Đây là một tín hiệu mạnh mẽ về tính nhất quán và lâu dài của chiến lược, bất chấp sự thay đổi chính quyền.

10. Các nhà lãnh đạo toàn cầu khác (Điểm nhấn gần đây)

• Nam Phi (Tổng thống Cyril Ramaphosa): Nhấn mạnh tiềm năng của châu Phi để trở thành trung tâm sản xuất và xuất khẩu hydro xanh toàn cầu, lưu ý rằng hơn 110 tỷ Rand (khoảng 6 tỷ USD) đang được đầu tư vào tỉnh Northern Cape.

• Thổ Nhĩ Kỳ (Tổng thống Recep Tayyip Erdoğan): Tham dự hội nghị chứng kiến việc ký Biên bản ghi nhớ giữa Edison của Italy và BOTAŞ của Thổ Nhĩ Kỳ về nghiên cứu khả thi đường ống hydro nối hai nước.

• Ai Cập (Tổng thống Abdel-Fattah El-Sisi): Tiếp tục là người tiên phong cho hydro xanh, đã khởi xướng Diễn đàn Toàn cầu về Hydro Tái tạo và khởi động dự án nhà máy hydro xanh công suất 100 MW tại Ain Sokhna, một mô hình cho quan hệ đối tác công-tư.

• Pháp (Tổng thống Emmanuel Macron): Chỉ trích các quy định hiện tại của EU về hydro xanh là quá phức tạp, kêu gọi đơn giản hóa và ưu tiên công nghệ châu Âu, bao gồm điện hạt nhân, để đẩy nhanh triển khai.

• Australia (Thủ tướng Anthony Albanese) và Đức (Thủ tướng Olaf Scholz): Australia thông qua tín dụng thuế sản xuất cho hydro tái tạo (2 AUD/kg). Đức tiếp tục hỗ trợ mục tiêu REPowerEU của EU về sản xuất 10 triệu tấn hydro tái tạo vào năm 2030.

Kết luận

Làn sóng hành động gần đây của các nhà lãnh đạo toàn cầu vẽ nên một bức tranh rõ ràng: hydro không còn là tầm nhìn xa vời về tương lai mà đã trở thành trụ cột trung tâm của chính sách năng lượng và công nghiệp đương đại. Sự đa dạng trong cách tiếp cận thật đáng chú ý - từ trọng tâm của Malaysia vào hạ tầng tích hợp và các sáng kiến tạo thị trường của Nhật Bản, đến đổi mới quy định của California, thăm dò hydro tự nhiên của Philippines và sự thống trị công nghiệp chiến lược của Trung Quốc. Ấn Độ, dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Modi, đã thể hiện tham vọng vươn lên dẫn đầu với Sứ mệnh Hydro Xanh Quốc gia đầy tham vọng và các bước đi cụ thể trong sản xuất thiết bị và ứng dụng giao thông. Đặc biệt, khu vực Nam Mỹ đang nổi lên như một trung tâm sản xuất tiềm năng khi Brazil và Colombia không chỉ đưa ra những tuyên bố mạnh mẽ về tham vọng hydro xanh mà còn hành động quyết liệt với các kế hoạch đầu tư cụ thể và khung pháp lý dài hạn. Những động thái này không phải là cá biệt; chúng phản ánh sự đồng thuận ngày càng tăng rằng hydro là không thể thiếu để đạt được khử carbon sâu trong công nghiệp nặng, vận tải đường dài và phát điện.

Tham khảo:

• Malaysia (Thủ tướng Anwar): Astro Awani, Bernama, Mangalore Today, Perdana Library (tài liệu NETR).

• Nhật Bản (Thủ tướng Takaichi): Thông cáo báo chí của Hiệp hội Hydro Nhật Bản (JH2A), tài liệu chính sách của LDP.

• Mỹ - California (Thống đốc Newsom): American Public Power Association (APPA), Advanced BioFuels USA, Fresno Bee, RTO Insider.

• Philippines (Tổng thống Marcos): Manila Standard, Inquirer.net, MetroTVNews.com.

• Trung Quốc: Phân tích từ World Hydrogen Summit & Exhibition, các báo cáo về chiến lược quốc gia Trung Quốc.

• Indonesia (Tổng thống Prabowo): Kementerian ESDM (Bộ Năng lượng và Khoáng sản), Jawa Pos, RMOL.id (về GHES 2026).

• Các lãnh đạo khác: Công bố của CIF (Quỹ Đầu tư Khí hậu), tuyên bố tại COP27, các thông cáo từ bộ năng lượng của Nam Phi, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Pháp và Australia.

• Brazil (Tổng thống Lula): O POVO, VEJA, A Crítica, Agência Brasil, Investing.com.

• Colombia (Tổng thống Petro): Valora Analitik, Radiocaribe.icrt.cu.

• Ấn Độ (Thủ tướng Modi): ANI News, The Hindu, The Indian Express.

• Ấn Độ (Bộ trưởng Pralhad Joshi): PIB (Press Information Bureau), Times of India, News On AIR, CNBC TV18.

• Hợp tác quốc tế: Hydrogen Insight, H2 Bulletin, Deutsche Börse.