Hydrogen địa chất: Nhiên liệu sạch dưới 1 USD/kg có thể thay đổi cục diện ngành năng lượng
Annie Nguyễn
*(23/5/2026)*
Trong nhiều năm, hydrogen xanh được ca ngợi như một giải pháp kỳ diệu cho quá trình khử carbon, với khả năng thay thế than nhiệt luyện trong sản xuất thép và dầu nhiên liệu nặng trong vận tải biển. Tuy nhiên, thực tế đã không theo kịp tham vọng: một nghiên cứu năm 2025 trên tạp chí Nature Energy chỉ ra rằng chưa đến một phần mười các dự án hydrogen xanh được lên kế hoạch thực sự được triển khai, và chỉ 7% công bố công suất toàn cầu hoàn thành đúng tiến độ.
Giờ đây, một cách tiếp cận mới mang tên hydrogen địa chất (geologic hydrogen) đang nổi lên với tiềm năng sản xuất nhiên liệu sạch với chi phí dưới 1 USD/kg, hứa hẹn thay đổi hoàn toàn bài toán kinh tế của ngành.
Theo bài viết được ông Juan Olmo, người sáng lập H2Invest.io, chia sẻ, startup Vema Hydrogen đang hoạt động tại Quebec, Canada đang thử nghiệm cách tiếp cận mới: khoan sâu vào lòng đất để tạo ra một chuỗi phản ứng hóa học đặc biệt nhằm sản xuất hydrogen với lượng khí thải nhà kính hạn chế.
“Điều này có thể mang tính chuyển đổi nếu chúng tôi thành công,” bà Madeline Schomburg, Phó chủ tịch tổ chức nghiên c�ực Energy Futures Initiative, trả lời New York Times. “Ngay cả khi khả năng thành công thấp, phần thưởng tiềm năng lại quá lớn đến mức đáng để khám phá.”
Trước đó, bà Roxana Shafiee, nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Trung tâm Môi trường Đại học Harvard, nhận định: “Ngay cả khi chi phí sản xuất giảm theo dự báo, chi phí lưu trữ và phân phối sẽ ngăn hydrogen cạnh tranh về chi phí trong nhiều lĩnh vực. Kết quả của chúng tôi thách thức quan điểm cho rằng hydrogen sẽ là ‘con dao quân đội Thụy Sĩ của quá trình khử carbon’.”
Theo Vema Hydrogen, nếu khai thác hydrogen địa chất thành công, chi phí có thể xuống dưới 1 USD/kg – thấp hơn nhiều so với hydrogen xanh sản xuất từ năng lượng tái tạo (hiện khoảng 5-8 USD/kg tại nhiều nơi). Điều này mở ra triển vọng đưa hydrogen trở thành giải pháp cạnh tranh thực sự cho các ngành khó giảm phát thải.
Dù còn nhiều thách thức kỹ thuật, giới đầu tư và các nhà hoạch định chính sách đang bắt đầu chú ý đến hướng đi mới này. Liệu hydrogen địa chất có thể “lật ngược thế cờ” cho ngành công nghiệp hydrogen? Câu trả lời có lẽ sẽ rõ ràng hơn trong những năm tới.
