Hydro xanh từ amoniac nhập khẩu Trung Quốc có thể cạnh tranh giá với hydro tái tạo rẻ nhất EU: WoodMac

Hydro xanh từ amoniac nhập khẩu Trung Quốc có thể cạnh tranh giá với hydro tái tạo rẻ nhất EU: WoodMac

Ban Thư ký VAHC – Ngày 06 tháng 6 năm 2026

Theo phân tích mới nhất của hãng nghiên cứu Wood Mackenzie (WoodMac) công bố ngày 5 tháng 6 năm 2026, hydro xanh sản xuất từ amoniac nhập khẩu của Trung Quốc hoàn toàn có thể cạnh tranh về giá với nguồn hydro tái tạo có chi phí thấp nhất tại Liên minh châu Âu. Cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh các nhà sản xuất nội địa châu Âu có nguy cơ mất thị phần vào tay các đối thủ nước ngoài, đặc biệt là Trung Quốc.

Những phát hiện chính từ phân tích của WoodMac

1. Chi phí cạnh tranh ngay trong hiện tại – Nghiên cứu của WoodMac chỉ ra rằng chuỗi cung ứng hydro qua amoniac từ Trung Quốc đã đạt mức giá có thể cạnh tranh với nguồn hydro tái tạo sản xuất tại châu Âu, ngay cả khi tính đầy đủ chi phí vận chuyển đường biển và bẻ gãy (cracking) amoniac trở lại thành hydro. Điều này phù hợp với nhận định trước đó từ BloombergNEF (tháng 2/2025), khi phân tích dự báo rằng đến năm 2028, chi phí hydro sản xuất từ amoniac xanh nhập khẩu từ Trung Quốc, Ả Rập Xê Út, Ai Cập, Mỹ và Ấn Độ có thể dao động từ 7,3 – 8,9 USD/kg, thấp hơn mức 10,3 USD/kg đối với hydro xanh sản xuất tại Hà Lan.

2. Lợi thế chi phí amoniac xanh Trung Quốc – Cũng theo BloombergNEF, amoniac xanh từ Trung Quốc có thể được cung cấp với giá 673 – 748 USD/tấn, thấp hơn 40-44% so với mức trung bình toàn cầu và thấp hơn đáng kể so với chi phí sản xuất nội địa tại EU (dao động từ 802 – 1.004 USD/tấn).

3. Công nghệ bẻ gãy amoniac đang phát triển nhanh – Mặc dù công nghệ cracking amoniac vẫn đang ở giai đoạn đầu phát triển, WoodMac đánh giá quá trình thương mại hóa đang diễn ra nhanh hơn dự kiến. Nhiều dự án quy mô lớn dự kiến đạt FID trong năm 2026, giúp giảm đáng kể chi phí chuỗi cung ứng.

Mức giá tham khảo

*Nguồn: BloombergNEF (2/2025), IMARC Group (5/2026).*

Hệ lụy địa chính trị và chiến lược

• Nguy cơ mất thị phần cho nhà sản xuất châu Âu – WoodMac cảnh báo các nhà hoạch định chính sách EU cần nhận thức rõ rằng nhà sản xuất nội địa có thể mất thị phần vào tay đối thủ nước ngoài nếu không có các biện pháp bảo vệ phù hợp. EU đã ghi nhận tình trạng này trong lĩnh vực thiết bị điện phân, khi các nhà sản xuất Trung Quốc có thể phá vỡ các quy tắc “Made in EU” chỉ đơn giản bằng cách chào giá rẻ hơn 20-25% so với đối thủ châu Âu.

• RFNBO và bài toán chứng nhận – Tiêu chuẩn RFNBO (Renewable Fuels of Non-Biological Origin) khắt khe của EU bị chỉ trích là không tương thích với lộ trình tăng nguồn cung hydro xanh kịp thời. Một số nhà xuất khẩu dự kiến sẽ áp dụng chiến lược “kép” – sản xuất cả hydro đạt chuẩn RFNBO và không đạt chuẩn để phân phối sang các thị trường khác nhau.

• Cơ chế điều chỉnh carbon biên giới (CBAM) của EU sẽ tác động đáng kể đến chuỗi giá trị amoniac. Các nhà sản xuất amoniac xám (truyền thống) sẽ chịu mức thuế carbon tăng lên, khiến chi phí nhập khẩu amoniac xám vào châu Âu tăng tới 50% trong giai đoạn 2027-2035.

Điểm nghẽn và rủi ro

• Rủi ro phụ thuộc chiến lược – Nhập khẩu amoniac từ Trung Quốc làm gia tăng sự phụ thuộc của EU vào chuỗi cung ứng nước ngoài, tiềm ẩn rủi ro về an ninh năng lượng và địa chính trị.

• Chi phí vận chuyển và logistics cao – Vận tải amoniac bằng đường biển đòi hỏi tàu chuyên dụng và tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt. Chi phí vận chuyển vẫn ở mức cao do hạn chế về cơ sở hạ tầng.

• Công nghệ cracking chưa hoàn thiện – Công nghệ bẻ gãy amoniac quy mô lớn vẫn đang trong giai đoạn phát triển và chưa được thương mại hóa rộng rãi. Hiệu suất và chi phí của công nghệ này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh của chuỗi cung ứng.

• Cạnh tranh với các nhà cung cấp khác – Ngoài Trung Quốc, các nước như Na Uy, Mỹ, Canada và UAE cũng đang phát triển năng lực sản xuất amoniac xanh và xanh lam với chi phí thấp.

Hàm ý chính sách

WoodMac khuyến nghị EU cần có chiến lược cân bằng giữa bảo hộ sản xuất nội địa và tận dụng lợi thế nhập khẩu chi phí thấp. Các chính sách tiềm năng bao gồm:

• Thúc đẩy hợp tác song phương và đa phương về tiêu chuẩn và chứng nhận hydro.

• Đầu tư vào cơ sở hạ tầng tiếp nhận và bẻ gãy amoniac tại các cảng biển chiến lược.

• Rà soát các quy định RFNBO để đảm bảo tính khả thi và kịp thời.

• Xây dựng cơ chế đấu thầu nhập khẩu hydro (ví dụ: mô hình Hydrogen Bank) để đảm bảo nguồn cung ổn định với giá cạnh tranh.

 Kết luận

Phân tích của WoodMac và các nghiên cứu bổ sung từ BloombergNEF cho thấy một xu hướng rõ ràng: hydro xanh sản xuất từ amoniac nhập khẩu – đặc biệt là từ Trung Quốc – đang và sẽ tiếp tục cạnh tranh mạnh mẽ về giá so với hydro tái tạo sản xuất tại EU. Điều này đặt ra cả cơ hội và thách thức cho các nhà hoạch định chính sách châu Âu: vừa cần tận dụng nguồn cung giá rẻ để thúc đẩy quá trình khử carbon, vừa phải bảo vệ ngành công nghiệp hydro non trẻ của khu vực khỏi sự cạnh tranh không lành mạnh.