Hành trình xanh của Obayashi: Từ điện tái tạo đến tham vọng hydrogen tại Việt Nam

Ngày: 31 tháng 7, 2026, Annie Nguyễn

Giới thiệu

Tập đoàn Obayashi, một trong những tập đoàn xây dựng hàng đầu Nhật Bản với lịch sử hơn 130 năm, đang thực hiện chiến lược chuyển dịch năng lượng mạnh mẽ, không chỉ dừng lại ở các dự án năng lượng tái tạo truyền thống mà còn vươn tới phát triển chuỗi giá trị hydrogen xanh toàn cầu. Với tầm nhìn "Sustainability Vision 2050", Obayashi đặt mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, và hydrogen xanh được xác định là mảnh ghép chiến lược để hiện thực hóa cam kết này.

Nền tảng vững chắc từ năng lượng tái tạo

Obayashi bắt đầu tham gia lĩnh vực năng lượng tái tạo từ năm 2012 và đã xây dựng được danh mục đầu tư ấn tượng với 37 nhà máy điện tái tạo đang vận hành tại Nhật Bản, tổng công suất 285 MW, bao gồm điện mặt trời, điện gió (trên bờ và ngoài khơi), sinh khối và địa nhiệt. Công ty cũng mở rộng hoạt động sang Sri Lanka và New Zealand với các dự án thủy điện, địa nhiệt và sinh khối. Kinh nghiệm vận hành các nhà máy năng lượng tái tạo này chính là nền tảng vững chắc để Obayashi bước vào lĩnh vực hydrogen xanh - mắt xích cuối cùng để lưu trữ và vận chuyển năng lượng sạch.

Chiến lược hydrogen ba giai đoạn tại New Zealand

Giai đoạn 1: Xây dựng chuỗi cung ứng nội địa

New Zealand được Obayashi chọn làm bàn đạp chiến lược cho tham vọng hydrogen xanh nhờ nguồn tài nguyên tái tạo dồi dào, với hơn 85% điện năng từ thủy điện và địa nhiệt. Năm 2021, Obayashi thành lập liên doanh Halcyon Power cùng với Tuaropaki Trust - một tổ chức của người Maori bản địa. Từ nhà máy điện địa nhiệt Tuaropaki, Halcyon Power đã xây dựng nhà máy sản xuất hydrogen xanh đầu tiên tại Taupo và bắt đầu thử nghiệm thị trường từ tháng 12/2021.

Tháng 4/2024 đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi Obayashi khai trương trạm tiếp nhiên liệu hydrogen nhanh đầu tiên tại Wiri, South Auckland. Trạm có khả năng tiếp nhiên liệu cho xe tải và xe buýt chỉ trong 15 phút, nhanh hơn nhiều so với các trạm đơn giản thông thường (7 giờ).

Giai đoạn 2: Xuất khẩu hydrogen khu vực

Tháng 11/2024, Obayashi đã chứng minh tính khả thi của vận chuyển hydrogen bằng đường biển khi xuất khẩu thành công hydrogen xanh sản xuất tại New Zealand sang Fiji để vận hành máy phát điện. Đây là bước chuẩn bị cho chiến lược xuất khẩu sang các thị trường lớn hơn như Singapore và Nhật Bản trong tương lai.

Giai đoạn 3: Xuất khẩu quy mô thương mại

Ngày 5/3/2026, Obayashi cùng với Kawasaki Heavy Industries, Mitsui O.S.K. Lines và Chiyoda Corporation đã chính thức thành lập "Hành lang Hydrogen Nhật Bản - New Zealand" (Japan-New Zealand Hydrogen Corridor). Liên minh này bắt đầu nghiên cứu từ tháng 4/2026 hướng tới thương mại hóa sản xuất và xuất khẩu hydrogen xanh từ New Zealand sang Nhật Bản vào đầu những năm 2030.

Ông Kenichi Ando, Giám đốc điều hành cấp cao, Trưởng ban Năng lượng Xanh của Obayashi, đã được vinh danh với giải thưởng "Cá nhân của năm" tại Aotearoa Hydrogen Awards 2025 cho những đóng góp của ông trong việc xây dựng chuỗi cung ứng hydrogen xanh tại New Zealand.

Tham vọng hydrogen tại Việt Nam: Giải pháp cho nghịch lý lưới điện

Vấn đề nan giải của năng lượng tái tạo tại Việt Nam

Obayashi đã xác định Việt Nam là thị trường tiềm năng thứ hai sau New Zealand. Tại Hội nghị Thượng đỉnh Năng lượng Tương lai Việt Nam 2025, ông Rinkou Aki, Tổng Giám đốc Cấp cao Ban Năng lượng Xanh của Obayashi, đã chỉ ra "nghịch lý lưới điện": Việt Nam có tiềm năng năng lượng tái tạo khổng lồ (đặc biệt là điện mặt trời và điện gió), nhưng năng lực hấp thụ của lưới điện có hạn dẫn đến tình trạng cắt giảm sản lượng (curtailment), gây thiệt hại kinh tế và lãng phí tài nguyên. Trong khi đó, các khu công nghiệp có nhu cầu cấp thiết về năng lượng sạch để đáp ứng yêu cầu xuất khẩu và phát triển bền vững, nhưng lại không thể tiếp cận do ách tắc lưới điện.

Ông Rinko Aki trình bày Phiên Hydrogen do VAHC chủ trì tại Hội nghị Năng lượng Tương lai Việt Nam 2025

Giải pháp "độc lập khỏi lưới điện" của Obayashi

Giải pháp của Obayashi là một mô hình kinh doanh không phụ thuộc vào lưới điện: điện tái tạo dư thừa sẽ được sử dụng để sản xuất hydrogen xanh, sau đó hydrogen được lưu trữ trong bình áp suất cao và vận chuyển bằng xe tải đến trực tiếp các nhà máy và khu công nghiệp. Mô hình này mang lại lợi ích kép:

• Nhà sản xuất năng lượng tái tạo có thêm nguồn doanh thu mới, giảm thiệt hại do cắt giảm sản lượng.

• Người tiêu dùng công nghiệp nhận được năng lượng sạch đáng tin cậy để khử carbon mà không cần đầu tư hạ tầng lớn.

Các lãnh đạo NEDO theo dõi phiên Hydrogen do VAHC chủ trì. Hội nghị Năng lượng Tương lai Việt Nam 2025

Hợp tác chiến lược với tỉnh Tây Ninh

Ngày 22/10/2025, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Huỳnh Văn Sơn đã có buổi làm việc với đoàn Obayashi để thảo luận về dự án "Mô hình hệ thống sản xuất năng lượng Hydrogen - giải pháp sử dụng năng lượng tái tạo dư thừa". Tây Ninh được lựa chọn nhờ có tiềm năng lớn về năng lượng mặt trời (công suất lắp đặt khoảng 1.500 MW, lớn nhất Việt Nam) và hạ tầng công nghiệp đang phát triển mạnh mẽ. Tỉnh có 176 dự án FDI từ Nhật Bản với tổng vốn đăng ký hơn 1,26 tỷ USD, là nhà đầu tư lớn thứ 4 tại địa phương.

Biên bản ghi nhớ được ký kết giữa Tập đoàn Obayashi và Ban quản lý Khu kinh tế Tây Ninh về hỗ trợ các doanh nghiệp Nhật Bản trong khu công nghiệp chuyển đổi năng lượng hydro.

Tháng 11/2025, trong khuôn khổ Hội nghị Xúc tiến Đầu tư tại Tokyo, Obayashi và Ban Quản lý Khu kinh tế Tây Ninh đã ký Biên bản ghi nhớ (MoU) về việc hỗ trợ các doanh nghiệp Nhật Bản chuyển đổi năng lượng hydrogen tại khu công nghiệp. Lễ ký kết diễn ra ngay sau chuyến thăm của đoàn Tây Ninh đến các cơ sở công nghệ hydrogen tại Nhật Bản.

Phó Giám đốc Trụ sở chính Tổ chức NEDO Morita Takeo (thứ ba từ trái sang) cùng Đoàn công tác trao đổi ý kiến với lãnh đạo tỉnh Tây Ninh

Ngày 26/11/2025, lãnh đạo Tây Ninh đã làm việc với đoàn NEDO do Phó Tổng Giám đốc Morita Takeo dẫn đầu và Tập đoàn Obayashi để thảo luận về dự án "Sản xuất hydrogen xanh từ năng lượng tái tạo theo cơ chế tín chỉ chung JCM". Dự án sẽ áp dụng các giải pháp công nghệ cao để nâng cao hiệu quả năng lượng, hỗ trợ chuyển giao công nghệ và tạo điều kiện hợp tác giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học.

Ông Huỳnh Văn Sơn khẳng định Tây Ninh sẵn sàng tạo mọi điều kiện thuận lợi, bao gồm đơn giản hóa thủ tục hành chính, cung cấp dữ liệu và tổ chức khảo sát thực địa. Ông bày tỏ kỳ vọng với sự hỗ trợ từ NEDO, dự án sẽ giúp Tây Ninh xây dựng đội ngũ kỹ thuật chất lượng cao và tạo ra mô hình tiên phong về hydrogen xanh, góp phần vào mục tiêu năng lượng sạch của địa phương và quốc gia.

Tầm nhìn tổng thể

Obayashi đang xây dựng một chuỗi cung ứng hydrogen xanh xuyên Thái Bình Dương, lấy New Zealand làm trung tâm sản xuất và xuất khẩu đến Nhật Bản, Singapore và các thị trường châu Á khác. Tại Việt Nam, công ty không chỉ mang đến công nghệ mà còn đưa ra một giải pháp thực tiễn để giải quyết nghịch lý lưới điện, biến thách thức thành cơ hội để Việt Nam dẫn đầu Đông Nam Á trong quá trình chuyển đổi năng lượng xanh. Với kinh nghiệm toàn cầu, năng lực tài chính vững mạnh và chiến lược rõ ràng, Obayashi đang khẳng định vai trò tiên phong trong cuộc cách mạng năng lượng hydrogen tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.