Diễn đàn tài chính xanh Việt Nam 2026: Kinh nghiệm quốc tế và hàm ý cho Việt Nam từ S&P Global và bình luận từ VAHC về bài toán hydro cho thị trường Việt Nam

Diễn đàn tài chính xanh Việt Nam 2026: Kinh nghiệm quốc tế và hàm ý cho Việt Nam từ S&P Global và bình luận từ VAHC về bài toán hydro cho thị trường Việt Nam

Ngày 08 tháng 8 năm 2026
Annie Nguyễn, Ban Thư ký VAHC

Ngày 6/8/2026, tại Hội nghị Tài chính Xanh Việt Nam 2026, ông Matthew Batrouney, Giám đốc Điều hành, Phụ trách Tài chính Bền vững Khu vực châu Á - Thái Bình Dương của S&P Global Ratings, đã có bài trình bày quan trọng về kinh nghiệm quốc tế và hàm ý cho Việt Nam trong lĩnh vực trái phiếu xanh.

Ông Matthew Batrouney, Giám đốc Điều hành, Trưởng bộ phận Phát triển Kinh doanh Tài chính Bền vững khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, S&P Global Ratingschia sẻ kinh nghiệm của S&P khi tham gia thị trường trái phiếu xanh quốc tế.

1. Thực trạng thị trường trái phiếu xanh toàn cầu

Mở đầu bài trình bày, ông Batrouney đưa ra một nhận định đáng chú ý: thị trường trái phiếu bền vững toàn cầu đang có xu hướng tách khỏi quỹ đạo tăng trưởng của thị trường trái phiếu nói chung. Theo dữ liệu từ S&P Global, năm 2025, khối lượng phát hành trái phiếu bền vững giảm 19%, xuống còn 866 tỷ USD, trong khi tổng thị trường trái phiếu vẫn tăng gần 11%, vượt mốc 10.000 tỷ USD . Điều này cho thấy các động lực tăng trưởng từng được kỳ vọng vẫn chưa thực sự thành hiện thực.

Đặc biệt, phân khúc trái phiếu liên kết bền vững (SLB) chưa phục hồi như kỳ vọng, trong khi một số thị trường lớn như Trung Quốc vẫn chưa tạo được động lực tăng trưởng mới. Sau giai đoạn bùng nổ, thị trường đang bước vào chu kỳ "lọc chất" với yêu cầu cao hơn về tính minh bạch và hiệu quả sử dụng vốn.

2. Ba xu hướng định hình thị trường tài chính xanh tại Việt Nam

Ông Batrouney chỉ ra ba xu hướng chính đang định hình thị trường tài chính xanh tại Việt Nam:

Thứ nhất, các tiêu chuẩn quốc tế đang được siết chặt – từ việc xác định dự án đủ điều kiện, đo lường tác động môi trường – xã hội, đến nghĩa vụ báo cáo sau phát hành. Các bộ phân loại tài chính bền vững (taxonomy) cấp quốc gia ngày càng đóng vai trò quan trọng, cùng với sự gia tăng vai trò của các tổ chức xác nhận độc lập.

Thứ hai, khung chính sách của Việt Nam đang được củng cố. Theo ông, Quyết định 21/2025/QĐ-TTg đã thiết lập tiêu chí môi trường và xác minh cho các dự án đầu tư theo Danh mục phân loại xanh của Việt Nam, với 45 dự án thuộc 7 lĩnh vực. Đây là nền tảng quan trọng để tạo ra một thị trường trái phiếu xanh đáng tin cậy.

Thứ ba, cần thiết lập các chuẩn mực thị trường chung: các bên tham gia thị trường cần có một ngôn ngữ chung về mức độ phù hợp với danh mục phân loại, kỳ vọng về đánh giá bên ngoài, báo cáo phân bổ và tác động.

3. Công cụ đánh giá của S&P Global Ratings

Ông Batrouney giới thiệu ba công cụ chính mà S&P Global Ratings cung cấp để nâng cao độ tin cậy cho thị trường tài chính xanh:

• Second Party Opinion (SPO) – Đánh giá độc lập trước phát hành: là phân tích độc lập, mang tính thời điểm về một công cụ hoặc khung tài chính bền vững, giúp chứng minh sự phù hợp với các nguyên tắc quốc tế và cung cấp đánh giá "Shades of Green" cho các dự án xanh. SPO sử dụng thang đo 6 cấp độ, trong đó "Medium Green" là cấp độ thứ hai .

• Post-Issuance Review (PIR) – Đánh giá sau phát hành: là đánh giá độc lập sau phát hành, tập trung vào tính minh bạch của báo cáo phân bổ và tác động. PIR hữu ích khi nhà đầu tư cần bằng chứng liên tục rằng số tiền thu được và tác động phù hợp với khung ban đầu .

• Climate Transition Assessment (CTA) – Đánh giá chuyển đổi khí hậu: là đánh giá ở cấp độ tổ chức về mức độ phù hợp của các hoạt động chuyển đổi của một tổ chức với một tương lai carbon thấp, có khả năng chống chịu với khí hậu .

4. Trường hợp điển hình tại Việt Nam: Techcombank

Ông Batrouney đã dẫn ra trường hợp của Techcombank như một ví dụ thực tiễn về cách một tổ chức trong nước có thể sử dụng khung, SPO và PIR để nâng cao tính minh bạch. Techcombank đã trở thành ngân hàng tư nhân đầu tiên tại Việt Nam phát hành Khung Trái phiếu Xanh và là ngân hàng đầu tiên công bố Đánh giá Sau phát hành.

S&P Global Ratings đã đánh giá Khung Trái phiếu Xanh của Techcombank ở mức Medium Green và phù hợp với các Nguyên tắc Trái phiếu Xanh của ICMA. Sau khi phát hành trái phiếu xanh đầu tiên, Techcombank tiếp tục hợp tác với S&P Global Ratings cho PIR, mang lại sự minh bạch hơn cho nhà đầu tư trong toàn bộ chuỗi giá trị trái phiếu xanh.

Techcombank cho biết việc áp dụng phương pháp "Shades of Green" của S&P Global đã giúp tăng cường tính minh bạch xung quanh việc sử dụng vốn và đóng góp của họ vào một tương lai carbon thấp, đồng thời giúp ngân hàng có thêm một đợt phát hành vào năm sau.

5. Vai trò của VIFC-HCMC và hợp tác FiinRatings - S&P Global

Ông Batrouney nhấn mạnh vai trò của các trung tâm tài chính quốc tế (IFC) trong việc huy động vốn xuyên biên giới. VIFC-HCMC có thể học hỏi từ các IFC khác như GIFT City (Ấn Độ), DIFC (Dubai) và Singapore, đồng thời điều chỉnh cho phù hợp với bối cảnh pháp lý và thị trường của Việt Nam. Một hệ sinh thái tích hợp với các yếu tố như danh mục phân loại, hỗ trợ trợ cấp, công nhận đánh giá bên ngoài, giáo dục nhà phát hành, tiếp cận nhà đầu tư và minh bạch sau phát hành là cần thiết.

Điểm đáng chú ý là quan hệ đối tác chiến lược giữa FiinRatings và S&P Global Ratings. S&P Global đã hoàn tất khoản đầu tư 43,4% vào FiinRatings vào tháng 11/2025, với hai giám đốc S&P được bổ nhiệm vào Hội đồng Quản trị FiinRatings. FiinRatings, với kiến thức thị trường địa phương và là một trong những đơn vị tiên phong trong xác nhận bên ngoài tại Việt Nam, kết hợp với kinh nghiệm xuyên biên giới và sự công nhận toàn cầu của S&P Global Ratings, tạo ra cầu nối giữa thị trường trong nước và tiêu chuẩn quốc tế.

Góc nhìn của VAHC: Hydro xanh và S&P Global

Mặc dù ông Batrouney không trực tiếp đề cập đến hydro trong bài trình bày tại Hội nghị Tài chính Xanh Việt Nam, S&P Global là một trong những tổ chức hàng đầu thế giới trong lĩnh vực phân tích và đánh giá hydro. Tập đoàn đã công bố nhiều báo cáo chuyên sâu về cơ hội và thách thức của ngành công nghiệp hydro carbon thấp, với sự tham gia của các chuyên gia từ cả mảng Xếp hạng (Ratings) và Thông tin Hàng hóa (Commodity Insights).

Theo S&P Global, ngành hydro đang chuyển từ giai đoạn lập kế hoạch sang thực thi, với công suất vận hành toàn cầu dự kiến tăng gấp đôi trong năm 2026. Dữ liệu từ S&P Global Energy Horizons cho thấy tổng công suất điện phân lắp đặt toàn cầu đạt 3,7 GW, trong đó hơn 2,1 GW được bổ sung từ đầu năm 2025. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất vẫn là chi phí: giá thành sản xuất hydro xanh cần giảm hơn 50% để có thể cạnh tranh.

Bài học từ S&P Global về các công cụ đánh giá và minh bạch tài chính (SPO, PIR, CTA) có thể được áp dụng cho các dự án hydro xanh tại Việt Nam khi thị trường này phát triển. Các công cụ này sẽ giúp các nhà phát triển dự án hydro chứng minh tính bền vững và hiệu quả môi trường, từ đó tiếp cận được nguồn vốn xanh từ các nhà đầu tư quốc tế.

Sự hợp tác giữa FiinRatings và S&P Global Ratings tạo ra cơ hội để các dự án hydro xanh tại Việt Nam được đánh giá theo các tiêu chuẩn quốc tế, nâng cao độ tin cậy và khả năng tiếp cận vốn. Các mô hình tài chính chuyển đổi (transition finance) và các công cụ hỗ trợ từ các trung tâm tài chính quốc tế như VIFC-HCMC có thể tạo điều kiện thuận lợi cho việc huy động vốn cho hydro xanh trong tương lai.

Tham khảo: Năng lực phân tích và dữ liệu thị trường hydro của S&P Global

1. Cơ sở dữ liệu và dự báo thị trường

• Hydrogen Production Assets Database: Theo dõi khoảng 795 dự án tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương với tổng công suất dự kiến khoảng 35,20 triệu tấn/năm.

• S&P Global Energy Horizons: Tổng công suất điện phân lắp đặt toàn cầu đạt 3,7 GW, với hơn 2,1 GW được bổ sung từ đầu năm 2025.

• Chemical Economics Handbook - Hydrogen: Báo cáo toàn diện về sản xuất, tiêu thụ, thương mại và giá cả hydro toàn cầu.

• Dữ liệu tháng 6/2026 cho thấy khoảng 100 triệu tấn/năm công suất hydro đang vận hành hoặc đang phát triển, bao gồm 79 triệu tấn hydro tái tạo và 20 triệu tấn từ nhiên liệu hóa thạch kết hợp CCS.

2. Đánh giá giá cả và chỉ số thị trường

• Platts Carbon-Neutral Hydrogen Assessments: Đánh giá giá hydro trung tính carbon hàng ngày, phản ánh chi phí tránh phát thải carbon thông qua năng lượng phát thải thấp, thu giữ carbon và bù trừ tín chỉ carbon.

• Các chỉ số hydro của Platts áp dụng cơ chế định giá dựa trên chi phí (cost-based pricing), phản ánh chi phí sản xuất trung bình theo các phương pháp sản xuất khác nhau.

3. Sự kiện sắp tới

• World Hydrogen & Carbon Week / Horizons Clean Energy Expansion Week 

  • Thời gian: 24–27 tháng 11 năm 2026 

  • Địa điểm: Bella Center, Copenhagen, Đan Mạch 

  • Đơn vị tổ chức: S&P Global 

  • Phạm vi mở rộng bao gồm hydro, amoniac, methanol, LOHC, quản lý carbon, CCUS, lưới điện linh hoạt và tài chính sáng tạo