Cửa sổ xoay – Chung sống với núi lửa
28 tháng 7 năm 2025
Máy đo động đất cổ nhất thế giới được chế tạo tại Trung Quốc, có tên là “Hậu Phong Địa Động Nghi”. Nó được phát minh vào năm 132 sau Công nguyên, dưới triều đại Hậu Hán, bởi Trương Hành – một nhà thơ kiêm nhà khoa học tự nhiên.
Chiếc máy được làm bằng đồng, có hình dáng tương tự một thùng rượu, với tám con rồng gắn xung quanh thân ngoài. Bên trong là một cơ cấu đặc biệt: khi xảy ra động đất, quả cầu sẽ rơi ra từ miệng con rồng hướng về phía có rung chấn, rơi vào miệng một con ếch bên dưới.
Mô hình tái hiện của thiết bị này hiện được trưng bày tại Bảo tàng tưởng niệm vụ phun trào núi Bandai, nằm ở làng Kitashiobara, tỉnh Fukushima. Vào tháng 7 năm 1888, núi Bandai đã phun trào dữ dội, cướp đi sinh mạng của khoảng 480 người. Bảo tàng hiện lưu giữ nhiều hình ảnh và tài liệu liên quan đến thảm họa khi đó.
Vào tháng 7 năm 1900, tỉnh Fukushima còn chứng kiến một vụ phun trào lớn khác từ núi Adatara, gây thiệt hại nghiêm trọng. Từ lịch sử thiên tai này, tỉnh tổ chức Hội thảo Phòng chống thiên tai núi lửa tỉnh Fukushima năm tài khóa 2025 – chủ đề: “Kỷ niệm 125 năm vụ phun trào núi Adatara và thảm họa khí núi lửa”, dự kiến diễn ra ngày 23 tháng 8 tại thành phố Nihonmatsu.
Tên gọi “Reiwa” (Lệnh Hòa) tuy được trích từ thơ Vạn Diệp Tập, nhưng cũng có thuyết cho rằng được truyền cảm hứng từ câu thơ của Trương Hành: “於是仲春令月、時和気清” – nghĩa là tháng lành giữa mùa xuân, tiết trời hài hòa và trong lành.
Dịch sang tiếng Anh, Reiwa là “Beautiful Harmony” – sự hài hòa tươi đẹp. Để giữ được vẻ đẹp đó, chúng ta không thể lơ là trước thiên tai.
