“Cơn sốt vàng hydro” mới: Tìm kiếm nguồn hydro tự nhiên trong lòng đất
Ngày 24 tháng 8 năm 2026
Annie Nguyễn
Một cuộc săn lùng mới đang diễn ra trên toàn cầu - tìm kiếm các nguồn hydro tự nhiên (còn gọi là hydro địa chất) được tạo ra từ các phản ứng hóa học trong lòng đất. Nguồn năng lượng tiềm năng này được kỳ vọng sẽ sạch hơn và rẻ hơn đáng kể so với các phương pháp sản xuất hydro nhân tạo hiện nay, vốn đang gặp nhiều khó khăn do chi phí cao.
Tiềm năng từ các vết nứt địa chất
Hydro tự nhiên hình thành chủ yếu qua quá trình nước ngầm tiếp xúc với đá giàu sắt, tạo ra phản ứng hóa học giải phóng khí hydro. Các công ty đã phát hiện nguồn hydro tự nhiên tại nhiều khu vực ở châu Phi, châu Á, châu Âu, Australia và Bắc Mỹ.
Một điểm nóng là khu vực Trung Tây nước Mỹ, dọc theo Midcontinent Rift, một vết nứt địa chất hình thành khoảng 1 tỷ năm trước trải dài từ Kansas đến Michigan. Lớp đá giàu sắt tại đây phản ứng với nước để tạo ra hydro tự nhiên. Công ty HyTerra đã tìm thấy mẫu khí có nồng độ hydro lên tới 96% tại khu vực này, trong khi Koloma - một trong những công ty được đầu tư mạnh nhất với hơn 400 triệu USD vốn huy động - cũng đang tích cực thăm dò.
Các nhà nghiên cứu đã kiểm tra vài chục lỗ khoan tại một mỏ ở Bắc Ontario, Canada và phát hiện mỗi lỗ thải ra 8 kg hydro mỗi năm. Với hơn 14.000 lỗ khoan chỉ riêng tại khu vực này, đó là một lượng hydro tiềm năng đáng kể để thu giữ.
Công nghệ thúc đẩy và những thách thức
Thay vì chỉ tìm kiếm nguồn tự nhiên, một số công ty đang chủ động tạo điều kiện để phản ứng xảy ra. Vema Hydrogen, một công ty có trụ sở tại Texas (Mỹ), đang khoan giếng và bơm nước cùng chất xúc tác vào đá ngầm để kích thích phản ứng tạo hydro, với kế hoạch bắt đầu sản xuất quy mô lớn vào năm 2028. Eden GeoPower cũng đang sử dụng điện để tạo ra mạng lưới các vết nứt trong đá, tạo thêm đường dẫn cho nước tiếp cận.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều câu hỏi chưa được giải đáp: Hydrogen là một loại khí cực nhẹ, dễ lọt qua các vết nứt nhỏ, đồng thời việc vận chuyển và lưu trữ cũng gặp nhiều khó khăn do yêu cầu không gian lớn hoặc nhiệt độ cực thấp để hóa lỏng.
Mặc dù vậy, các dấu hiệu ban đầu là đầy hứa hẹn. Nếu các thách thức về kỹ thuật và logistics được giải quyết, hydro địa chất có thể mở ra một khởi đầu mới cho năng lượng sạch, với tiềm năng về một nguồn năng lượng sạch, giá rẻ và gần như vô tận từ chính lòng đất.
