Bốn tháng sau khi được "giữ lại": Các trung tâm hydro của Mỹ vẫn trong tình trạng "quên lãng"?

Annie Nguyễn – 07/08/2026

Một bài phân tích mới đây từ Mạng lưới Cựu nhân viên Bộ Năng lượng Hoa Kỳ (DOE Alumni Network) đã đặt ra câu hỏi về tình trạng thực tế của năm Trung tâm Hydro (Hydrogen Hubs) sau khi chúng được chính quyền Tổng thống Trump "giữ lại" vào tháng 4 năm 2026.

Theo bài viết của tác giả Keith Boyea, cựu nhân viên Văn phòng Trình diễn Năng lượng Sạch (OCED), mặc dù được thông báo giữ lại vào ngày 14 tháng 4, nhưng dường như các dự án này vẫn tiếp tục bị "bơ" (ghosted) từ phía Bộ Năng lượng. Bài viết chỉ ra một số dấu hiệu cho thấy tiến trình tái khởi động đang bị đình trệ:

• Không có sửa đổi hợp đồng: Hợp đồng cuối cùng cho các trung tâm được sửa đổi vào ngày 8 tháng 4 năm 2026, tức là trước khi có quyết định giữ lại. Điều này có nghĩa là chưa có hợp đồng nào được điều chỉnh để phản ánh quyết định mới.

• Giải ngân chậm và nhỏ giọt: Các khoản thanh toán gần đây nhất được thực hiện vào cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6, thường là cho công việc diễn ra trước ngày 14 tháng 4 và có giá trị rất nhỏ (khoảng 130.000 USD). Tổng số tiền giải ngân cho các trung tâm chỉ đạt 26% số tiền đã cam kết cho Giai đoạn I. Với tốc độ này, một số trung tâm có thể sẽ không hoàn thành Giai đoạn I cho đến năm 2032.

• Không có thông báo mới: Không có trung tâm nào đưa ra tuyên bố công khai về việc Bộ Năng lượng đã liên hệ hay có hướng dẫn mới.

• Kế hoạch chi tiêu không rõ ràng: Văn phòng Quản lý và Ngân sách (OMB) trong kế hoạch phân bổ ngân sách mới nhất cho Bộ Năng lượng (ngày 17 tháng 7 năm 2026) cho thấy cơ quan này không có kế hoạch chi thêm tiền cho các Trung tâm Hydro trong năm nay.

Tác giả bài phân tích cho rằng, để việc "giữ lại" có ý nghĩa thực sự, Bộ Năng lượng cần thực hiện nhiều bước cụ thể như: cập nhật lại hợp đồng với các mốc thời gian mới và ưu tiên của chính quyền, xác định lại tham vọng cho các trung tâm trong bối cảnh nền kinh tế hydro đã thay đổi từ năm 2022, và tích cực tìm kiếm các dự án phụ mới để thay thế những dự án đã rút lui.

Tuy nhiên, theo bài viết, một trong những rào cản lớn là Bộ Năng lượng đã mất tới 85% nhân sự (khoảng 3.000 người) thông qua Chương trình Từ chức có hoãn (Deferred Resignation Program) vào đầu năm 2025, khiến việc thực hiện khối lượng công việc khổng lồ này trở nên vô cùng khó khăn.

Kết luận, tác giả chỉ ra rằng, bốn tháng sau quyết định mang tính bước ngoặt, không có bằng chứng công khai nào cho thấy Bộ Năng lượng đã chỉ đạo nhân viên bắt đầu tái khởi động các dự án, khiến những khoản đầu tư trị giá hàng tỷ USD này tiếp tục lâm vào cảnh "bị bơ" và bỏ lỡ cơ hội thúc đẩy kinh tế hydro.