Bài phân tích: Tốc độ xây dựng đường ống hydrogen của Trung Quốc và Châu Âu

Bài phân tích: Tốc độ xây dựng đường ống hydrogen của Trung Quốc và Châu Âu

Ngày 05 tháng 08 năm 2026
Annie Nguyễn

Tổng quan

Đường ống được xem là phương thức vận chuyển hydro hiệu quả và kinh tế nhất cho khoảng cách lớn, với chi phí vận chuyển ước tính chỉ khoảng 2 NDT/kg/100 km, thấp hơn 80% so với vận tải bằng xe bồn. Cả Trung Quốc và Châu Âu đều đang đẩy mạnh phát triển hệ thống đường ống hydro, nhưng với điểm xuất phát và chiến lược khác nhau. Châu Âu dẫn đầu về quy mô quy hoạch và tận dụng hạ tầng khí đốt cũ, trong khi Trung Quốc đang tăng tốc xây dựng các tuyến ống chuyên dụng mới để giải quyết tình trạng mất cân đối cung cầu giữa các vùng miền.

1. Châu Âu: Quy hoạch đồ sộ, tận dụng hạ tầng cũ

• Khởi đầu và tiến độ: Châu Âu là một trong những khu vực tiên phong xây dựng đường ống hydro. Đức đã có một tuyến ống hydro dài 208 km từ năm 1939. Tuy nhiên, phong trào xây dựng mạng lưới quy mô lớn bắt đầu bùng nổ từ năm 2020 với sáng kiến European Hydrogen Backbone (EHB) do 11 công ty vận hành hệ thống khí đốt (TSO) khởi xướng. Đến nay, sáng kiến đã mở rộng lên 23 TSO từ 21 quốc gia.

• Số km hoàn thành và đang xây dựng:

  • Hiện có: Tổng chiều dài đường ống hydro nguyên chất (pure hydrogen) hiện có tại Châu Âu là khoảng 1.770 km. Tuyến dài nhất là đường ống Pháp-Bỉ dài 402 km do Air Liquide vận hành.

  • Đang xây dựng và vận hành gần đây: Một số dự án cụ thể đã được triển khai. Tại Hà Lan, Gasunie đã đưa vào vận hành đoạn ống dài 32 km tại cảng Rotterdam vào tháng 5/2026, kết nối khu vực Maasvlakte với Pernis. Đây là một phần của mạng lưới hydro quốc gia Hà Lan, việc xây dựng bắt đầu từ tháng 10/2023.

  • Triển vọng: Quy mô quy hoạch của Châu Âu là rất lớn. EHB đặt mục tiêu đạt 31.000 km vào năm 2030 và 53.000 km vào năm 2040. Một báo cáo cập nhật năm 2026 đưa ra con số 39.700 km cho 21 quốc gia. Các dự án nổi bật bao gồm:

    • H2med Corridor: Kết nối Bán đảo Iberia với Tây Bắc Âu, bao gồm đường ống biển BarMar (Tây Ban Nha-Pháp) dài 455 km đang bước vào giai đoạn FEED, dự kiến vận hành 2032.

    • Nordic-Baltic Hydrogen Corridor (NBHC): Kết nối Phần Lan qua các nước Baltic và Ba Lan với Đức. Đường ống này đã nhận được quan tâm thương mại mạnh mẽ, đạt 87% công suất dự kiến trong khảo sát sơ bộ.

    • Germany's Hydrogen Core Network (HCN): Mạng lưới lõi của Đức với hơn 9.000 km, tổng vốn đầu tư khoảng 19,7 tỷ EUR (22,4 tỷ USD).

• Đặc điểm chiến lược: Điểm đặc biệt của chiến lược châu Âu là tận dụng tối đa cơ sở hạ tầng khí đốt tự nhiên hiện có. Khoảng 69% - 70% mạng lưới hydro dự kiến sẽ được chuyển đổi từ các đường ống khí đốt cũ, giúp tiết kiệm đáng kể chi phí và thời gian đầu tư. Tổng vốn đầu tư cho mạng lưới EHB đến 2040 ước tính khoảng 43-81 tỷ EUR.

2. Trung Quốc: Tăng tốc xây dựng mới, tập trung giải quyết mất cân đối vùng miền

• Khởi đầu và tiến độ: Trung Quốc có lịch sử xây dựng đường ống hydro ngắn hơn, bắt đầu với các tuyến công nghiệp ngắn từ năm 2008 (tuyến Kim Lăng - Dương Tử dài 32 km). Tuy nhiên, giai đoạn bùng nổ thực sự diễn ra từ năm 2025-2026 với sự tích hợp chiến lược vào các kế hoạch năng lượng quốc gia. Tháng 6/2026, lần đầu tiên, đường ống hydro được đưa vào quy hoạch cơ sở hạ tầng dầu khí quốc gia, đánh dấu bước chuyển lên tầm chiến lược.

• Số km hoàn thành và đang xây dựng:

  • Hiện có: Tổng chiều dài đường ống hydro hiện có của Trung Quốc là khoảng 400 km, chủ yếu là các tuyến ngắn kết nối các khu công nghiệp. Theo số liệu cập nhật đến tháng 6/2026, cả nước đã có 13 tuyến ống vận hành, tổng chiều dài hơn 425 km.

  • Đang xây dựng và lên kế hoạch: Quy mô đang xây dựng và quy hoạch đang tăng vọt. Tổng chiều dài các tuyến đã xây dựng, đang xây và quy hoạch tính đến giữa năm 2026 đã vượt 1,3 vạn km (13.000 km). Trong đó:

    • Tuyến ống hydro nguyên chất (pure hydrogen): khoảng 7.000 km.

    • Tuyến ống pha trộn hydro (hydrogen blending): khoảng 6.800 km.

  • Các dự án trọng điểm quy mô lớn đang được thúc đẩy mạnh mẽ, tập trung vào các hành lang "Tây sang Đông, Bắc sang Nam":

    • Ulanqab - Bắc Kinh-Thiên Tân-Hà Bắc (Tây hydro sang Đông): Dài 1.145 km, vốn đầu tư 23 tỷ NDT, đã hoàn thành đánh giá an toàn, chuẩn bị khởi công.

    • Kangbao - Caofeidian: Dài 1.037 km, công suất vận chuyển lớn nhất thế giới (155 vạn tấn/năm), đã khởi công từ tháng 10/2025.

    • Nội Mông: Quy hoạch mạng lưới "一干双环四出口" (một trục chính, hai vòng, bốn cửa ngõ) với tổng chiều dài 4.400 km.

• Đặc điểm chiến lược:

  1. Giải quyết mất cân đối cung cầu: 80% tài nguyên gió và mặt trời của Trung Quốc tập trung ở phía Tây và Bắc, trong khi nhu cầu năng lượng lớn lại ở phía Đông, ven biển. Đường ống dài là giải pháp tất yếu.

  2. Song song hai hướng: Xây dựng mới các tuyến ống hydro nguyên chất (pure hydrogen) và cải tạo các tuyến ống khí đốt hiện có để pha trộn hydro (blending).

  3. Bứt phá về công nghệ và tiêu chuẩn: Tháng 6/2026, Trung Quốc lần đầu tiên công bố bộ tiêu chuẩn kỹ thuật toàn diện cho vận chuyển hydro bằng đường ống, đánh dấu sự chuyển đổi từ nghiên cứu rời rạc sang ứng dụng hệ thống, giải quyết điểm nghẽn về tiêu chuẩn kỹ thuật. Các thành tựu bao gồm phát triển ống chuyên dụng chịu áp suất 10 MPa cho hydro và nền tảng thử nghiệm pha trộn hydro.

3. So sánh và triển vọng

Châu Âu đang dẫn đầu về quy mô quy hoạch dài hạn với một tầm nhìn xuyên biên giới, tận dụng triệt để lợi thế hạ tầng hiện có. Trung Quốc, dù xuất phát chậm hơn, đang cho thấy tốc độ xây dựng và cam kết chính trị mạnh mẽ để nhanh chóng thu hẹp khoảng cách, tập trung vào các tuyến ống mới nhằm giải quyết bài toán nội địa đặc thù. Cả hai đều đang chạy đua để xây dựng xương sống hạ tầng cho nền kinh tế hydro tương lai, với những điểm mạnh và thách thức riêng. Sự phát triển của họ sẽ định hình thị trường năng lượng toàn cầu trong những thập kỷ tới.

So sánh tiến độ thực hiện đường ống hydro xây mới: Trung Quốc đang vượt trội so với Châu Âu

Dựa trên số liệu về quy mô quy hoạch và tiến độ thực hiện, có thể thấy Trung Quốc đang ở giai đoạn triển khai xây dựng thực tế với tốc độ và khối lượng rất lớn, trong khi Châu Âu vẫn chủ yếu ở giai đoạn quy hoạch và các dự án trình diễn đầu tiên.

1. Châu Âu: Quy hoạch đồ sộ, nhưng triển khai còn hạn chế

Tính đến thời điểm hiện tại, các tuyến đường ống hydro xây mới quy mô lớn tại Châu Âu phần lớn mới chỉ dừng ở kế hoạch và nghiên cứu khả thi. Một số dự án trình diễn đã được khởi công hoặc hoàn thành, nhưng tổng chiều dài đang triển khai thực tế là rất nhỏ so với quy hoạch.

• Vận hành: Tuyến ống dài 32 km tại cảng Rotterdam của Hà Lan đã được đưa vào vận hành tháng 5/2026 . Đây được coi là phân đoạn đầu tiên của European Hydrogen Backbone (EHB).

• Đang xây dựng: Bỉ đang xây dựng giai đoạn đầu của mạng lưới đường ống hydro, dự kiến hoàn thành trong năm 2026 .

• Đa số là kế hoạch dài hạn: Các dự án trọng điểm như H2med Corridor (đường ống biển BarMar), Nordic-Baltic Hydrogen Corridor, hay mạng lưới lõi của Đức (HCN) đều đang trong giai đoạn FEED, nghiên cứu hoặc vừa mới nhận được tài trợ nghiên cứu . Việc chuyển từ quy hoạch sang thi công thực tế còn nhiều bước phía trước.

2. Trung Quốc: Tăng tốc xây dựng với các tuyến dài xuyên quốc gia

Trung Quốc đang trong giai đoạn bùng nổ xây dựng các dự án đường ống hydro quy mô lớn. Đến tháng 6/2026, tổng chiều dài các tuyến ống hydro có tiến triển thực chất đã vượt 7.000 km, tập trung vào ba tuyến dài xuyên quốc gia và một mạng lưới tại Nội Mông .

• Dự án đã hoàn thành / gần hoàn thành:

  • Đường ống Damaoqi-Baotou (195 km): Đã hoàn thành xây dựng vào cuối năm 2025, là tuyến ống hydro nguyên chất dài đầu tiên tại Trung Quốc .

  • Đường ống Kangbao-Caofeidian (1.037 km): Được khởi công vào tháng 10/2025, đang trong giai đoạn thi công tích cực, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026 .

• Dự án đang triển khai hoặc sẵn sàng khởi công:

  • Đường ống Ulanqab-Bắc Kinh-Thiên Tân-Hà Bắc (1.145 km): Đã hoàn tất đánh giá an toàn và sẵn sàng khởi công xây dựng .

  • Mạng lưới Nội Mông (4.400 km): Nhiều tuyến đang được triển khai xây dựng, với kế hoạch hoàn thành vào các năm 2027-2028 .

3. So sánh và đánh giá

Khi so sánh chiều dài các tuyến ống hydro xây mới đã và đang được triển khai xây dựng, Trung Quốc rõ ràng đang dẫn đầu với hơn 1.200 km, bao gồm một tuyến đã hoàn thành và ít nhất một tuyến dài hơn 1.000 km đang được thi công khẩn trương. Trong khi đó, Châu Âu mới chỉ có một tuyến ống trình diễn ngắn (47 km) đi vào vận hành, còn lại đa phần là các dự án đang ở giai đoạn chuẩn bị hoặc nghiên cứu. Điều này cho thấy Trung Quốc đang chuyển hóa quy hoạch thành các dự án thực tế với tốc độ nhanh hơn đáng kể, trong khi Châu Âu vẫn đang trong giai đoạn đầu của quá trình hiện thực hóa.