Loại bỏ Điều 27a: bảo vệ nền tảng đầu tư cho năng lượng sạch và nông nghiệp châu Âu
Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh chưa từng có, châu Âu đang đứng trước một ngã rẽ quan trọng. An ninh năng lượng, chi phí lương thực hợp lý và mục tiêu khử carbon không còn là những mục tiêu riêng lẻ, mà ngày càng gắn kết chặt chẽ với nhau.
Ở trung tâm của bài toán này là cơ chế Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM), một công cụ chính sách quan trọng nhằm tạo sân chơi công bằng cho sản xuất ít carbon, đồng thời thúc đẩy đầu tư vào hydrogen và ammonia.
Tuy nhiên, đề xuất bổ sung Điều 27a đang gây ra nhiều lo ngại trong cộng đồng doanh nghiệp.
Chính sách ổn định đang trở nên bất định
CBAM vốn đóng vai trò tạo niềm tin cho các quyết định đầu tư dài hạn, đặc biệt trong các lĩnh vực cần vốn lớn như hydrogen và phân bón.
Nhưng cơ chế “phanh khẩn cấp” trong Điều 27a lại tạo ra sự không chắc chắn kéo dài.
Hệ quả đã rất rõ:
- Nhà đầu tư không thể định giá tài sản 15–30 năm
- Người mua trì hoãn ký hợp đồng
- Người bán không dám đưa chi phí CBAM vào giá
- Thị trường kỳ hạn gần như đình trệ
Hiểu sai về mối quan hệ giữa lương thực và khử carbon
Một số quan điểm cho rằng cần Điều 27a để bảo vệ chi phí lương thực. Tuy nhiên:
An ninh lương thực, chi phí hợp lý và khử carbon không mâu thuẫn, mà bổ trợ lẫn nhau—nếu có khung giá carbon ổn định.
Rủi ro thực sự: phụ thuộc nhập khẩu
Châu Âu hiện vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn cung bên ngoài:
- Khoảng 30% phân bón nitơ nhập khẩu đến từ Nga
Việc làm suy yếu CBAM sẽ:
- Gia tăng rủi ro giá năng lượng
- Làm chậm đầu tư vào ammonia xanh
- Kéo dài sự phụ thuộc
Tác động tới hydrogen
CBAM là nền tảng quan trọng giúp:
- Định giá carbon rõ ràng
- Tạo niềm tin cho nhà đầu tư
- Thúc đẩy hydrogen sạch
Điều 27a có thể làm suy yếu toàn bộ hệ sinh thái này.
Kết luận
Tranh luận về Điều 27a không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà là câu hỏi chiến lược:
Châu Âu có duy trì được môi trường đầu tư dài hạn cho hydrogen và năng lượng sạch hay không?
Một CBAM ổn định sẽ:
- Thu hút đầu tư
- Tăng khả năng chống chịu
- Đảm bảo an ninh năng lượng và lương thực
